Rỉ sét trên vỏ tàu biển chính là kẻ thù lớn nhất của mọi chủ tàu. Nó không chỉ làm mất thẩm mỹ mà còn tăng lực cản nước khiến chi phí nhiên liệu tăng đến 30%. Nếu không xử lý kịp thời, vỏ tàu sẽ bị ăn mòn nghiêm trọng, tuổi thọ giảm 5-10 năm và có nguy cơ thủng vỏ khi gặp sóng lớn. Vì vậy, việc tìm hiểu và áp dụng đúng cách làm sạch vỏ tàu bị rỉ sét đã trở thành việc bắt buộc để bảo vệ tài sản hàng tỷ đồng.

Mục lục

Tại sao rỉ sét trên vỏ tàu biển lại nguy hiểm đến vậy?

Môi trường biển với nước mặn, độ ẩm cao 24/24 và rong rêu bám đầy khiến quá trình oxy hóa diễn ra cực kỳ nhanh chóng. Chỉ sau vài tháng không bảo dưỡng, lớp rỉ đã đủ dày để phá hủy lớp sơn chống rỉ hiện tại. Nước mặn len lỏi qua các vết nứt nhỏ sẽ tiếp tục ăn mòn sâu vào kết cấu thép bên trong. Hậu quả là chủ tàu phải chi hàng tỷ đồng mỗi năm chỉ để sửa chữa và bù thêm nhiên liệu thừa.

Lớp rỉ sét dày làm tăng lực cản khi tàu di chuyển, khiến động cơ phải làm việc quá công suất. Sinh vật biển bám víu vào lớp rỉ làm lệch trọng tâm tàu và tăng nguy cơ hỏng hệ thống lái. Nếu để rỉ sét lan rộng, vỏ tàu sẽ mỏng dần và có thể thủng bất cứ lúc nào trong điều kiện biển động. Chính vì thế, làm sạch định kỳ 6-12 tháng/lần là cách duy nhất để bảo vệ tài sản lâu dài.

Các cách làm sạch vỏ tàu bị rỉ sét phổ biến hiện nay

Dùng hóa chất tẩy rỉ (axit phosphoric, chất chuyển đổi rỉ)

Phương pháp này vẫn được nhiều đội bảo dưỡng nhỏ lựa chọn vì tốc độ xử lý nhanh và chi phí ban đầu thấp. Người ta phun hoặc quét trực tiếp dung dịch lên bề mặt rỉ sét để hòa tan lớp oxy hóa. Tuy nhiên hóa chất dư thừa rất khó xử lý và dễ gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng. Hơn nữa, nếu không kiểm soát tốt nồng độ sẽ làm mỏng thêm lớp thép vốn đã bị ăn mòn.

Chà nhám và mài thủ công

Đây là cách truyền thống nhất, chỉ cần bàn chải sắt, giấy nhám và máy mài cầm tay là có thể thực hiện. Ưu điểm lớn nhất là chi phí nhân công và dụng cụ rất rẻ. Thế nhưng phương pháp này cực kỳ tốn thời gian, một con tàu 10.000 DWT có thể mất 1-2 tháng mới xong. Công nhân tiếp xúc lâu dài với bụi kim loại độc hại cũng dễ mắc các bệnh về hô hấp.

Vệ sinh thân tàu bằng phương pháp chà nhám

Phun cát khô

Phun cát khô từng là “vua” của ngành làm sạch vỏ tàu nhờ hiệu quả cực cao. Tuy nhiên hiện nay phương pháp này đã bị cấm ở hầu hết các cảng lớn tại Việt Nam vì phát sinh bụi PM2.5 nguy hiểm. Bụi cát khô bay khắp nơi gây hại cho sức khỏe công nhân và hệ sinh thái biển xung quanh. Vì vậy phun cát khô gần như không còn là lựa chọn hợp lý năm 2025.

Máy phun cát ướt giải pháp làm sạch vỏ tàu tốt nhất

Máy phun cát ướt hiện đang là công nghệ dẫn đầu thế giới trong việc làm sạch vỏ tàu bị rỉ sét. Thiết bị kết hợp áp lực nước cao với hạt mài chuyên dụng để loại bỏ hoàn toàn rỉ sét và lớp sơn cũ. Toàn bộ quá trình gần như không phát sinh bụi nhờ hạt mài được bao bọc bởi nước. Kết quả đạt độ sạch Sa 2.5 – Sa 3 theo tiêu chuẩn ISO, tạo bề mặt nhám lý tưởng cho lớp sơn mới bám chắc gấp đôi.

Tốc độ làm việc của máy phun cát ướt nhanh gấp 5-10 lần so với phương pháp thủ công. Một đội chỉ 4 người kèm 2 máy có thể hoàn thành tàu 10.000 DWT chỉ trong 7-10 ngày. Áp lực được điều chỉnh chính xác nên tuyệt đối không làm mỏng vỏ tàu hay hư hại lớp gelcoat. Hệ thống tái tuần hoàn nước và hạt mài giúp tiết kiệm đến 40% chi phí vật tư so với cách cũ.

Quy trình làm sạch vỏ tàu bằng máy phun cát ướt chuẩn Graco

Quy trình bắt đầu bằng việc khảo sát và đo độ dày vỏ tàu bằng máy siêu âm chuyên dụng. Sau đó đội kỹ thuật sẽ che chắn toàn bộ khu vực không cần xử lý như kính, đèn, thiết bị điện tử. Tiếp theo là giai đoạn phun cát ướt với áp lực 8-12 bar kết hợp hạt garnet hoặc glass bead. Bề mặt sau khi phun sẽ được rửa sạch muối bằng nước ngọt áp lực cao để tránh rỉ sét trở lại.

Ngay trong vòng 4-6 giờ vàng, lớp sơn lót kẽm silicate hoặc epoxy sẽ được thi công để đạt độ bám dính tối đa. Cuối cùng là 2-3 lớp sơn phủ cao cấp của các hãng nổi tiếng như Hempel, Jotun hay International. Toàn bộ quy trình được thực hiện liên tục giúp vỏ tàu sạch bóng như mới. Tuổi thọ lớp sơn bảo vệ mới có thể kéo dài 7-10 năm trong điều kiện vận hành khắc nghiệt nhất.

Mẹo giữ vỏ tàu không bị rỉ sét trong thời gian dài

Việc kiểm tra đáy tàu định kỳ 3-6 tháng/lần bằng thợ lặn chuyên nghiệp là thói quen cần duy trì suốt đời tàu. Sử dụng sơn chống rỉ giàu kẽm kết hợp lớp phủ epoxy sẽ tạo lá chắn kép cực kỳ hiệu quả. Lắp đầy đủ anode hy sinh bằng kẽm hoặc nhôm và thay định kỳ 12-18 tháng là cách chống ăn mòn điện hóa rẻ mà tốt. Tránh neo đậu lâu ở vùng nước tù đọng hoặc khu vực nước ngọt pha mặn cũng giúp giảm tốc độ rỉ sét đáng kể.

Địa chỉ cung cấp máy phun cát ướt Graco chính hãng tại Việt Nam

Công ty Lê Bình là đơn vị phân phối độc quyền máy phun cát ướt Graco EcoQuip 2 tại Việt Nam từ năm 2015. Doanh nghiệp cung cấp đầy đủ các model Graco chính hãng, gồm EQm, EQp và hệ thống EQ400t. Đội ngũ kỹ thuật được Graco đào tạo, đảm bảo hỗ trợ lắp đặt – vận hành – bảo trì chuẩn hãng. Mọi vật tư, hạt mài và phụ kiện Graco đều được cung ứng chính hãng 100%.